Vũ Khâm Lân
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một vị quan, nhà văn hóa thời Lê trung hưng: Vũ Khâm Lân là tên một danh nhân lịch sử Việt Nam thế kỷ 18, còn được biết đến với tên Vũ Khâm Thận. Ông là một vị quan văn và là một nhà phê bình văn học có uy tín.
Thông tin lịch sử và sự nghiệp
- Thân thế: Ông sinh năm 1702 tại làng Ngọc Lặc, huyện Tứ Kỳ, trấn Hải Dương (nay thuộc tỉnh Hải Hưng).
- Khoa bảng và quan chức: Ông đỗ Tiến sĩ năm 1727 dưới triều vua Lê Dụ Tông. Trong sự nghiệp làm quan, ông giữ đến chức Tham tụng (một chức vụ cao cấp trong triều đình, tương đương Tể tướng) và được phong tước Ôn Quận Công.
- Tài năng văn chương: Sử sách ghi nhận ông có tiếng về tài văn chương.
- Đóng góp văn học nổi bật: Ông được biết đến nhiều nhất qua lời đánh giá nổi tiếng dành cho tác phẩm "Truyền kỳ mạn lục" của Nguyễn Dữ. Vũ Khâm Lân đã tôn vinh tác phẩm này là "thiên cổ kỳ bút" (áng văn kỳ lạ của muôn đời), một nhận xét có ảnh hưởng lớn trong việc khẳng định giá trị của tác phẩm.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Lời bình "thiên cổ kỳ bút" của Vũ Khâm Lân đã trở thành một định danh kinh điển cho "Truyền kỳ mạn lục".
- Vũ Khâm Lân không chỉ là một vị quan lớn mà còn là một nhà phê bình có con mắt tinh tường.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Lời bình của Vũ Khâm Lân": Cụm từ này thường được dùng để chỉ nhận định, đánh giá mang tính chất quyết định, có sức nặng học thuật, đặc biệt trong lĩnh vực phê bình văn học cổ điển.
- Muốn hiểu giá trị của "Truyền kỳ mạn lục", không thể không nhắc đến lời bình của Vũ Khâm Lân.
Biến thể và từ liên quan
- Vũ Khâm Thận: Đây là một tên gọi khác của cùng một nhân vật.
- Tham tụng: Chức quan cao cấp mà Vũ Khâm Lân từng đảm nhiệm.
- Ôn Quận Công: Tước hiệu được phong cho ông.
- Thiên cổ kỳ bút: Cụm từ nổi tiếng trong lời bình của ông, thường được dùng như một thành ngữ để ca ngợi những tác phẩm văn chương xuất sắc, vượt thời gian.
Từ đồng nghĩa / Cách gọi tương đương
- Quan Tham tụng họ Vũ: Cách gọi nhấn mạnh chức vụ.
- Ôn Quận Công Vũ Khâm Lân: Cách gọi trang trọng, đầy đủ gồm tước hiệu và tên.
- Nhà phê bình văn học thế kỷ 18: Cách gọi nhấn mạnh phương diện đóng góp văn hóa.
Thành ngữ / Cụm từ liên quan
- "Thiên cổ kỳ bút": Thành ngữ bắt nguồn từ lời bình của Vũ Khâm Lân, nay được dùng phổ biến để chỉ những áng văn chương kiệt tác, có một không hai.
- Tác phẩm ấy xứng đáng được coi là một thiên cổ kỳ bút của nền văn học dân tộc.
- (Vũ Khâm Thận; 1702 - Ngọc Lặc, Tứ Kỳ, Hải Dương - nay là Hải Hưng - ?) Đỗ tiến sĩ (1727) đời Lê Dụ Tông, làm quan đến Tham tụng, tước ôn quận công. ông có tiếng về tài văn chương. Là người đã đánh giá tập Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ là thiên cổ kỳ bút